مصاحبه با دکتر رسول اسماعیل‌زاده، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای آذربایجان

مصاحبه با دکتر رسول اسماعیل‌زاده، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای آذربایجان

موضوع: اهمیت بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) در صنعت برق کشور و شرکت‌های برق منطقه‌ای

سؤال: آقای دکتر، با توجه به تحولات جهانی، اهمیت HSE در صنعت برق را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

■ در دنیای امروز، HSE دیگر یک الزام جانبی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار در صنایع زیربنایی از جمله صنعت برق به شمار می‌رود. تجربه کشورهای پیشرو مانند کره جنوبی و بسیاری از کشورهای اروپایی نشان می‌دهد که بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، سامانه‌های هوشمند و برنامه‌های جامع HSE، نقش مستقیمی در کاهش حوادث شغلی، ارتقای سلامت کارکنان و حفاظت از محیط زیست دارد. در صنعت برق، به دلیل ماهیت پرریسک فعالیت‌ها، توجه به HSE یک ضرورت انکارناپذیر است.

سؤال: در شرکت‌های برق منطقه‌ای، چرا موضوع HSE از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؟

■ شرکت‌های برق منطقه‌ای مسئول بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات حیاتی و گسترده‌ای هستند که کوچک‌ترین غفلت در حوزه ایمنی می‌تواند پیامدهای انسانی و اقتصادی جبران‌ناپذیری داشته باشد. از این رو، ارتقای سطح بهداشت، ایمنی و محیط زیست در این شرکت‌ها به معنای صیانت از سرمایه‌های انسانی، افزایش بهره‌وری و تضمین پایداری شبکه برق است. ما تلاش می‌کنیم با برنامه‌ریزی جامع و نظارت مستمر، محیط کاری ایمن و سالمی برای همکاران فراهم کنیم.

سؤال: یکی از زیرساخت‌های مهم HSE، ساختار سازمانی مناسب است. نگاه شما در این خصوص چیست؟

■ داشتن چارت سازمانی شفاف و کارآمد در حوزه HSE بسیار حائز اهمیت است. در این ساختار باید مسئولیت‌ها و وظایف به‌صورت دقیق تعریف شده و ارتباط مؤثر میان واحدها برقرار باشد. چنین ساختاری موجب پاسخگویی بهتر، تصمیم‌گیری سریع‌تر و اجرای مؤثرتر الزامات HSE در سطح سازمان می‌شود.

سؤال: آموزش و فرهنگ‌سازی چه نقشی در ارتقای HSE ایفا می‌کند؟

■ آموزش، ستون فقرات HSE است. در شرکت برق منطقه‌ای آذربایجان، آموزش‌های تخصصی و عمومی به‌صورت مستمر برگزار می‌شود؛ به‌ویژه برای اپراتورها و کارکنانی که در معرض ریسک‌های خاص قرار دارند. این آموزش‌ها شامل مدیریت ریسک، ایمنی در عملیات تعمیر و نگهداری و بهداشت حرفه‌ای است. باور داریم که بدون ارتقای دانش و فرهنگ ایمنی، دستیابی به HSE پایدار ممکن نخواهد بود.

سؤال: استفاده از سامانه‌های مدیریتی HSE تا چه اندازه در بهبود عملکرد مؤثر است؟

■ استقرار سامانه‌های مدیریتی HSE این امکان را فراهم می‌کند که عملکرد سازمان به‌صورت سیستماتیک پایش و ارزیابی شود. این سامانه‌ها با ابزارهای نظارتی و گزارش‌دهی، به شناسایی نقاط ضعف و اجرای اقدامات اصلاحی کمک کرده و زمینه‌ساز بهبود مستمر شرایط کاری می‌شوند.

سؤال: نظارت و ارزیابی مستمر چه جایگاهی در سیاست‌های HSE شرکت دارد؟

■ نظارت مستمر یکی از ارکان اصلی مدیریت HSE است. ما با ارزیابی مداوم عملکرد واحدها و همچنین پیمانکاران، نقاط پرخطر و غیرایمن را شناسایی و اقدامات اصلاحی لازم را اجرا می‌کنیم. این رویکرد، نقش مهمی در پیشگیری از حوادث و ارتقای ایمنی عملیات دارد.

سؤال: با توجه به شرایط خاص جغرافیایی آذربایجان، چه چالش‌هایی در حوزه HSE وجود دارد؟

■ منطقه تحت پوشش شرکت برق منطقه‌ای آذربایجان دارای شرایط اقلیمی خاص، کوهستانی و سردسیر است که فعالیت‌های عملیاتی را به‌ویژه در فصول سرد سال بسیار دشوار می‌کند. در چنین شرایطی، شناسایی کانون‌های خطر و حضور فعال مسئولان ایمنی و مدیران در صحنه عملیات، نقش تعیین‌کننده‌ای در نهادینه‌سازی فرهنگ استفاده از تجهیزات ایمنی فردی و گروهی و کاهش حوادث دارد.

سؤال: مدیریت حوادث و شبه‌حوادث چگونه در شرکت دنبال می‌شود؟

■ مدیریت مؤثر حوادث و شبه‌حوادث از اولویت‌های ماست. هر حادثه یا شبه‌حادثه به‌عنوان یک فرصت برای یادگیری تلقی می‌شود. با تحلیل علل ریشه‌ای و اجرای اقدامات پیشگیرانه، تلاش می‌کنیم از تکرار حوادث مشابه جلوگیری کنیم و سطح ایمنی را به‌طور مستمر ارتقا دهیم.

سؤال: به وضعیت روحی و روانی کارکنان و خانواده‌های آنان چه توجهی شده است؟

■ سلامت روان، بخش جدایی‌ناپذیر HSE است. در همین راستا، برنامه‌های سلامت‌محور از جمله برگزاری مستمر «گلگشت‌های خانوادگی» برای همکاران و خانواده‌های آنان اجرا می‌شود. همچنین از همکارانی که با بیماری‌های خاص درگیر هستند، به‌صورت ویژه حمایت و مساعدت به عمل می‌آید تا دغدغه‌های آنان کاهش یابد.

سؤال: برخی کارشناسان مسائل معیشتی را عامل بروز خطای انسانی می‌دانند. نظر شما چیست؟

■ واقعیت این است که مسائل معیشتی و عدم تناسب درآمد با هزینه‌ها می‌تواند تمرکز کارکنان را تحت تأثیر قرار دهد و احتمال بروز خطای انسانی را افزایش دهد. این موضوع از دغدغه‌های جدی همکاران ماست و نیازمند بررسی و اقدامات اساسی در سطوح بالادست است تا شرایطی فراهم شود که کارکنان با آرامش خاطر بیشتری به انجام وظایف حساس خود بپردازند.

سؤال: در پایان، پیام شما به کارکنان صنعت برق در حوزه HSE چیست؟

■ موضوع HSE یک مسئولیت همگانی است و تحقق اهداف آن تنها با باور و تعهد تمامی کارکنان امکان‌پذیر خواهد بود. اگر الزامات HSE را سرلوحه زندگی و کار خود قرار دهیم، می‌توانیم محیط کاری ایمن‌تر، سالم‌تر و بهره‌ورتر ایجاد کنیم. امیدوارم در آینده‌ای نزدیک شاهد کاهش هرچه بیشتر حوادث و پیشرفت اهداف HSE در تمامی سازمان‌ها، به‌ویژه در صنعت برق کشور باشیم.